Բաժանորդագրությամբ9-րդ դասարան · Թեմա 1. Քիմիան և շրջակա միջավայրը · 45 րոպե
Օդ, օդի բաղադրությունը Միջին մոլային զանգված։
- Դասի նպատակներ
- **Գիտելիք:** Սահմանել օդը որպես գազային նյութերի համասեռ խառնուրդ և ներկայացնել դրա հիմնական հաստատուն ու փոփոխական բաղադրիչները: Նկարագրել արդյունաբերության մեջ օդից ազոտի, թթվածնի և իներտ գազերի առանձնացման ֆիզիկաքիմիական հիմքը՝ հեղուկացումը և կոտորակային թորումը: Իմանալ ազոտի և թթվածնի եռման ջերմաստիճանների տարբերությունները (-196°C և -183°C) և հեղուկ թթվածնի տեղափոխման ու պահպանման պայմանները կապույտ պողպատե բալոնների մեջ: Հասկանալ գազային խառնուրդների միջին մոլային զանգվածի (Mմիջ) հասկացությունն ու դրա հաշվարկման սկզբունքը միջին թվաբանականի հիման վրա: **Հմտություն:** Կիրառել միջին մոլային զանգվածի բանաձևը տարբեր գազային խառնուրդների, այդ թվում՝ օդի միջին մոլային զանգվածի (Mմիջ = 29 գ/մոլ) հաշվարկման համար: Հաշվարկել օդի որոշակի ծավալից ստացվող բաղադրիչ գազերի (ազոտի, թթվածնի) ծավալներն ու զանգվածները նորմալ պայմաններում: Լուծել համակցված խնդիրներ՝ կապված օդում նյութերի այրման, ռեակցիայի համար ծախսված օդի ծավալի և գազային խառնուրդների բաղադրության որոշման հետ: **Դիրքորոշում / Արժեքային համակարգ:** Արժևորել մթնոլորտի դերը Երկիր մոլորակը վնասակար ճառագայթներից և երկնաքարերից պաշտպանելու և կենդանական աշխարհի գոյությունն ապահովելու գործում: Գնահատել գիտնականների (Անտուան Լավուազիե, Կարլ ֆոն Լինդե) ավանդը գազերի հատկությունների և կիրառության բացահայտման մեջ: Դրսևորել էկոլոգիական գիտակցություն՝ արժևորելով օդի մաքրության պահպանումը և մարդու տնտեսական գործունեության ազդեցությունը մթնոլորտի փոփոխական բաղադրիչների վրա:
- Միջառարկայական կապեր
- Ֆիզիկա՝ Նյութի ագրեգատային վիճակների փոփոխություն, գազերի հեղուկացում, ճնշում (P), եռման ջերմաստիճան, կոնդենսացում և մոլեկուլային ձգողականություն: Աշխարհագրություն և Էկոլոգիա՝ Երկրի մթնոլորտի կառուցվածքը (տրանսպորտային և արդյունաբերական արտանետումների ազդեցությունը), կլիմայի փոփոխություն և ջերմոցային էֆեկտ: Մաթեմատիկա՝ Միջին թվաբանականի և միջին կշռվածի հաշվարկ, տոկոսային հարաբերությունների կիրառում (ծավալային բաժին):
- Խաչվող հասկացություններ
- Օրինաչափություններ՝ Օդի բաղադրության դարավոր հաստատունությունը բնական շրջապատույտի շնորհիվ և գազերի բաժանման հաջորդականությունը կախված դրանց եռման կետերից: Համակարգեր և համակարգային մոդելներ՝ Երկիր մոլորակի մթնոլորտը որպես կենսական համակարգ, իսկ օդը՝ որպես բազմաբաղադրիչ գազային համակարգային լուծույթ (խառնուրդ):
- Առարկայական վերջնարդյունքներ
- Դասի ավարտին աշակերտը կկարողանա՝ **ԴԱՍԻ ՎԵՐՋՆԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐԸ (ըստ ՀՊՉ-ի):** Ք9.ՆՄԲ.ՄՆ.2 Նկարագրել օդի որակական և քանակական բաղադրությունը, տարբերակել հաստատուն և փոփոխական բաղադրիչները, արժևորել օդի դերը կենսոլորտի պահպանման գործում։ Ք9.ՆՄԲ.ՄՆ.3 Բացատրել արդյունաբերության մեջ օդից ազոտի, թթվածնի և իներտ գազերի առանձնացման ֆիզիկաքիմիական հիմքերը (կոտորակային թորման սկզբունքը)՝ հիմնվելով եռման ջերմաստիճանների տարբերության վրա։ Ք9.ՆՄԲ.ՄՆ.1 Սահմանել գազային խառնուրդների «միջին մոլային զանգված» հասկացությունը և կիրառել մաթեմատիկական բանաձևը (Mմիջ = 29 գ/մոլ օդի համար և այլ խառնուրդների համար) հաշվարկային խնդիրներ լուծելիս։
Մանկավարժական մեթոդ՝ «Գազային մտագրոհ և ասոցիացիաների քարտեզ» Նկարագրություն՝ Ուսուցիչը գրատախտակին գրում է «ՕԴ» բառը և աշակերտներին առաջարկում արագ թվարկել բոլոր այն գաղափարներն ու գազերը, որոնք կապվ
Մուտք գործեք՝ ամբողջական դասապլանը տեսնելու համար
Ստեղծեք հաշիվ կամ մուտք գործեք՝ շարունակելու համար։