Բաժանորդագրությամբ7-րդ դասարան · Թեմա 1. Նյութերի և երևույթների ճանաչում · 45 րոպե
Նյութերի ճանաչումն ըստ հատկությունների
- Դասի նպատակներ
- **Գիտելիք:** Իմանալ, թե ինչպես կարելի է ճանաչել նյութերը՝ հիմնվելով դրանց բնորոշ ֆիզիկական հատկությունների (գույն, հոտ, ջրում լուծելիություն) վրա : Հասկանալ հայտանյութերի (մասնավորապես՝ լակմուսի) դերը թթուների և հիմքերի հայտնաբերման ու տարբերակման գործում : Սահմանել համասեռ (լուծույթներ) և անհամասեռ խառնուրդների (պղտորություններ, շերտավորվող համակարգեր) տարբերությունները՝ ըստ լուծելիության հատկության : **Հմտություն:** Կատարել դիտարկումներ և փորձնական ճանապարհով գրանցել նյութերի հատկությունները (երկաթի փոշի, ծծումբ, կերակրի աղ, նատրիումի հիդրօքսիդ, քացախաթթու, կավիճ, հեքսան) : Ձևակերպել գիտական եզրահանգումներ փորձերի արդյունքների և աղյուսակային տվյալների հիման վրա : Տարբերակել ֆիզիկական մարմինները նյութերից և ֆիզիկական երևույթները քիմիական երևույթներից : Զարգացնել խմբային համագործակցության, դիտարկումների գրանցման և արդյունքների վերլուծության հմտությունները : **Արժեքային համակարգ / Դիրքորոշում:** Գնահատել քիմիական հայտանյութերի և հատկությունների ճանաչման դերը կենցաղում, բժշկության մեջ և լաբորատոր անվտանգության ապահովման հարցում : Կարևորել անվտանգության կանոնների խիստ պահպանումը կենցաղային քիմիական նյութերի (օրինակ՝ քացախաթթվի) և լաբորատոր սարքավորումների (սպիրտայրոց) հետ աշխատելիս :
- Միջառարկայական կապեր
- Ֆիզիկա՝ Նյութերի ագրեգատային վիճակներ, խտություն, լուծելիություն, լույսի անդրադարձում (գույն), մարմինների և նյութերի տարբերակում : Կենսաբանություն՝ Քացախաթթվի կենսաբանական ազդեցությունը և դրա կիրառումը սննդարդյունաբերության մեջ (պահածոյացում/մարինացում) : Աշխարհագրություն՝ Հեքսանի ստացումը նավթի թորումից , կավճի, գիպսի, կավի բնական հանքավայրեր : Հայոց լեզու՝ Գիտական տերմինների ճիշտ կիրառում (մարմին, նյութ, հատկություն, խառնուրդ, հայտանյութ), դիտարկումների նկարագրում, գրավոր և բանավոր հիմնավորումների ձևակերպում :
- Խաչվող հասկացություններ
- Օրինաչափություն՝ Նյութերն ունեն իրենց բնորոշ հատկությունների կայուն համախումբ (գույն, լուծելիություն, միջավայրի ազդեցություն լակմուսի վրա), ինչը թույլ է տալիս դրանք նույնականացնել, ճանաչել և տարբերակել : Պատճառ և հետևանք՝ Թթուների և հիմքերի քիմիական ազդեցությունը լակմուսի վրա փոխում է վերջինիս գույնը (հետևանք) : Նյութերի չլուծվելը ջրում հանգեցնում է անհամասեռ համակարգերի առաջացման (շերտավորում կամ պղտորություն) : Կայունություն և փոփոխություն՝ Ֆիզիկական երևույթների ժամանակ նյութի բաղադրությունը մնում է կայուն (օրինակ՝ ապակե ձողի ծռելը տաքացնելիս) , իսկ քիմիական փոխարկումների ժամանակ տեղի է ունենում նոր նյութերի առաջացում (օրինակ՝ այրում) :
- Դասի խնդիրները
- Ուսումնասիրել տրված նյութերի (երկաթի փոշի, ծծումբ, կերակրի աղ, նատրիումի հիդրօքսիդ, քացախաթթու, կավիճ, հեքսան) արտաքին տեսքը, հոտը և վարքագիծը ջրում : Փորձարկել լակմուսի գույնի փոփոխությունը թթվային (քացախաթթու) և հիմնային (նատրիումի հիդրօքսիդ) միջավայրերում : Ձևավորել համասեռ և անհամասեռ խառնուրդների տարբերակման գործնական պատկերացումներ : Կատարել նվազագույնը 4 եզրահանգում դիտարկումների աղյուսակի հիման վրա : Կիրառել տարբերակված ուսուցում և աջակցություն բոլոր աշակերտների, այդ թվում՝ ԿԱՊԿ ունեցողների համար :
- Միջին դպրոցի ՀՊՉ վերջնարդյունքներ
- Դասի ավարտին աշակերտը կկարողանա՝ **ԴԱՍԻ ՎԵՐՋՆԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐԸ (ըստ ՀՊՉ-ի):** Ք7.ՆՄԲ.ՄՆ.1 Ճանաչել և բնութագրել նյութերը՝ հիմնվելով դրանց ֆիզիկական հատկությունների (գույն, հոտ, ջրում լուծելիություն) վրա, ինչպես նաև նկարագրել և համեմատել դրանք։ Ք7.ՆՄԲ.ՄՆ.1 Գործնականում օգտագործել լակմուս հայտանյութը թթուներն (օրինակ՝ քացախաթթուն) ու հիմքերը (օրինակ՝ նատրիումի հիդրօքսիդը) միմյանցից տարբերելու և միջավայրի ազդեցությունը որոշելու համար: Ք7.ՆՄԲ.ՄՆ.1 Տարբերակել համասեռ (լուծույթներ) և անհամասեռ խառնուրդները (պղտորություններ, շերտավորվող համակարգեր)` ջրում նյութերի (կերակրի աղ, նատրիումի հիդրօքսիդ, քացախաթթու, կավիճ, երկաթ, ծծումբ, հեքսան) լուծելիության դիտարկման միջոցով: Ք7.ՆՄԲ.ՄՆ.5 Սահմանել և տարբերել «նյութ» և «մարմին» հասկացությունները, ինչպես նաև դասակարգել տրված օբյեկտները մարմինների և նյութերի (օրինակ՝ երկաթե գամ և երկաթ, կամ ծծումբ): Ք7.ՆՄԲ.ՄՆ.2 Տարբերել ֆիզիկական երևույթները քիմիական երևույթներից (օրինակ՝ ապակե ձողի ծռվելը տաքացնելիս և մեթանի այրումը)։ **ՀՊՉ վերջնարդյունքներ:** Հ9) Կիրառի բնագիտական առարկաներից ստացված հիմնարար գիտելիքները բնության օբյեկտների նկարագրության և երևույթների բացատրության համար: Հ27) Բացատրի գիտելիքի կարևորությունը մարդկության զարգացման գործում:
- Ուսուցչի նշում
- ԴԱՍԻ ՊԱՐԱԳԱՆԵՐ ԵՎ ՆՅՈՒԹԵՐ:** Նյութերի նմուշներ՝ երկաթի փոշի, ծծումբ (փոշի), կերակրի աղ, նատրիումի հիդրօքսիդ (հիմք), կավճի փոշի, քացախաթթու, հեքսան : Փորձանոթներ, ջուր, լակմուսի թղթեր կամ լուծույթ : Անհատական քարտ-առաջադրանքներ, դիտարկման աղյուսակներ :
Ուսումնասիրել տրված նյութերի (երկաթի փոշի, ծծումբ, կերակրի աղ, նատրիումի հիդրօքսիդ, քացախաթթու, կավիճ, հեքսան) արտաքին տեսքը, հոտը և վարքագիծը ջրում : Փորձարկել լակմուսի գույնի փոփոխությունը թթվային (քացախաթթու) և հիմնային (նատրիումի հիդրօքսիդ) միջավայրերում : Ձևավորել համասեռ և անհամասեռ խառնուրդների տարբերակման գործնական պատկերացումներ : Կատարել նվազագույնը 4 եզրահանգում դիտարկումների աղյուսակի հիման վրա : Կիրառել տարբերակված ուսուցում և աջակցություն բոլոր աշակերտների, այդ թվում՝ ԿԱՊԿ ունեցողների համար :
Մուտք գործեք՝ ամբողջական դասապլանը տեսնելու համար
Ստեղծեք հաշիվ կամ մուտք գործեք՝ շարունակելու համար։