Բաժանորդագրությամբ9-րդ դասարան · Թեմա 1. Քիմիան և շրջակա միջավայրը · 45 րոպե
Նավթ, նավթի թորումը
- Դասի նպատակներ
- **Գիտելիք:** Ճանաչել նավթը որպես բնական օրգանական խառնուրդ՝ կազմված հիմնականում տարբեր հարաբերական մոլեկուլային զանգվածներով և ագրեգատային վիճակներով ածխաջրածիններից ։ Հասկանալ նավթի առաջացման օրգանական ծագումը կենդանի օրգանիզմների մնացորդներից երկրի ընդերքում (1,2-2 կմ խորության վրա) միլիոնավոր տարիների ընթացքում ։ Իմանալ նավթի արդյունահանման պատմական (բաց եղանակ) և ժամանակակից (շատրվանային ու մեխանիկական հորատման) մեթոդները ։ Սահմանել նավթի առաջնային (ֆրակցիոն/կոտորակային) թորման և վակուում թորման սկզբունքները, ինչպես նաև հիմնական թորամասերը (գազեր, բենզին, լիգրոին, կերոսին, գազոյլ, մազութ, գուդրոն) ։ **Հմտություն:** Նկարագրել նավթի կոտորակային թորման աշտարակի (ռեկտիֆիկացիոն աշտարակ) կառուցվածքն ու աշխատանքի սկզբունքը ։ Դասակարգել նավթի ֆրակցիաներն ըստ դրանց եռման ջերմաստիճանների և ածխաջրածնային շղթայի երկարության։ Վերլուծել առաջնային թորումից ստացվող բենզինի փոքր ելքի խնդիրը և բացատրել վակուում թորման միջոցով բենզինի ելքի մեծացման անհրաժեշտությունը։ **Դիրքորոշում / Արժեքային համակարգ:** Արժևորել նավթի՝ որպես «սև ոսկու» և երկրագնդի կարևորագույն էներգետիկ ու հումքային ռեսուրսի դերը մարդկության պատմության և տնտեսության մեջ ։ Գիտակցել նավթի արդյունահանման և վերամշակման էկոլոգիական ռիսկերը (օդի, ջրի և հողի աղտոտում) և կայուն զարգացման սկզբունքների կարևորությունը։
- Միջառարկայական կապեր
- Աշխարհագրություն և տնտեսագիտություն՝ Նավթի համաշխարհային պաշարների անհավասարաչափ բաշխումը երկրագնդում , նավթ արտահանող երկրների (OPEC) տնտեսական աճը ։ Ֆիզիկա՝ Հեղուկների եռման ջերմաստիճանի կախվածությունը ճնշումից (վակուումային թորման ֆիզիկական հիմունքները) [5], խտություն և մածուցիկություն Կենսաբանություն՝ Նավթի օրգանական ծագումը՝ միլիոնավոր տարիներ առաջ ապրած կենդանի օրգանիզմների մնացորդների քայքայումն ու փոխարկումը երկրի կեղևում ։
- Խաչվող հասկացություններ
- Համակարգեր և համակարգային մոդելներ՝ Ռեկտիֆիկացիոն աշտարակը որպես փակ տեխնոլոգիական համակարգ, որտեղ ջերմաստիճանային գրադիենտի շնորհիվ խառնուրդն անջատվում է մաքուր բաղադրիչների ։ Էներգիա և նյութ՝ Ածխաջրածինների քիմիական կապերում կուտակված էներգիայի անջատումը այրման ռեակցիաների միջոցով և դրա փոխակերպումը մեխանիկական ու ջերմային էներգիայի ։
- Առարկայական վերջնարդյունքներ
- Դասի ավարտին աշակերտը կկարողանա՝ **ԴԱՍԻ ՎԵՐՋՆԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐԸ (ըստ ՀՊՉ-ի):** Ք9.ՆՄԲ.ՄՆ.11 Նկարագրել նավթը որպես ածխաջրածինների բնական խառնուրդ , բացատրել դրա կոտորակային թորման սկզբունքը և ներկայացնել ստացված հիմնական թորամասերը ։ Ք9.ՆՄԲ.ՄՆ.12 Թվարկել նավթամթերքների օգտագործման բնագավառները և գնահատել դրանց նշանակությունը ժամանակակից տեխնիկայում, տրանսպորտում և կենցաղում։ Ք9.ՆՄԲ.ՄՆ.14 Վերլուծել նավթարդյունաբերության հետ կապված բնապահպանական հիմնախնդիրները, առաջարկել էներգախնայողության և էկոլոգիապես անվտանգ այլընտրանքային լուծումներ։
Մանկավարժական մեթոդ՝ «Գրավիչ ածխաջրածնային մտագրոհ» Նկարագրություն՝ Ուսուցիչը ստուգում է աշակերտների նախնական պատկերացումները խառնուրդների բաժանման ֆիզիկական մեթոդների (թորում) և ածխաջրածինների վերաբե
Մուտք գործեք՝ ամբողջական դասապլանը տեսնելու համար
Ստեղծեք հաշիվ կամ մուտք գործեք՝ շարունակելու համար։