Բաժանորդագրությամբ7-րդ դասարան · Թեմա 1. Նյութերի և երևույթների ճանաչում · 45 րոպե
Անվտանգության կանոններ։ Լաբորատոր աշխատանքներ
- Դասի նպատակներ
- **Գիտելիք:** Իմանալ լաբորատոր կալանով, սպիրտայրոցով, չափագլանով և ջերմաչափով անվտանգ աշխատելու կանոնները։ Տարբերակել ֆիզիկական և քիմիական երևույթները մոմի այրման և սառույցի հալման փորձերի օրինակով ։ Հասկանալ պինդ նյութերի հալման ժամանակ ջերմության կլանման և այրման ժամանակ ջերմության անջատման երևույթները ։ Ճանաչել քիմիական նյութերի տարաների վրա փակցված անվտանգության մակնշումների հատուկ նշաններն ու դրանց իմաստը : **Հմտություն:** Կարողանալ ճիշտ հավաքել լաբորատոր կալանը, չափել հեղուկի (թորած ջրի) ծավալը չափագլանով, ամրացնել ջերմաչափն ու գրանցել եռման ջերմաստիճանը : Դիտարկել և տետրում/ձևաթղթում գրանցել մոմի այրման ընթացքում նկատվող նվազագույնը 4-5 ֆիզիկական և 1 քիմիական երևույթները : Կատարել սառույցի հալման որակական և քանակական վերլուծություն՝ չափելով ջերմաստիճանի փոփոխությունը յուրաքանչյուր րոպե : Զարգացնել թիմային համագործակցության, դիտարկումների գրանցման, ժամանակի կառավարման և գիտական եզրահանգումներ կատարելու հմտություններ : **Արժեքային համակարգ / Դիրքորոշում:** Կարևորել լաբորատոր փորձերի ընթացքում անհատական պաշտպանիչ միջոցների (խալաթ, ձեռնոցներ, ակնոց, դիմակ) կիրառման անհրաժեշտությունը : Ցուցաբերել պատասխանատու վարքագիծ քիմիական սարքավորումների և նյութերի հետ աշխատելիս, գնահատել անվտանգության նախազգուշական նշանների դերը սեփական և շրջապատի անվտանգության համար : **ԴԱՍԻ ՊԱՐԱԳԱՆԵՐ ԵՎ ՆՅՈՒԹԵՐ:** Լաբորատոր կալան, սպիրտայրոց, չափագլան, հրակայուն բաժակներ, ջերմաչափեր, թորած ջուր [1]: Մոմեր, մոմակալներ, լուցկի [4]: Սառույցի խորանարդիկներ (խմբերի համար՝ 3-4 հատ), ժամապակիներ, քիմիական գդալիկներ [6, 7]: Անհատական գնահատման և գրանցման ձևաթերթեր (աշակերտների քանակով):
- Միջառարկայական կապեր
- Ֆիզիկա՝ Հեղուկների եռում, եռման ջերմաստիճան, ջերմաչափի կիրառում , նյութի հալում, ջերմության կլանում և անջատում, ջերմային հավասարակշռություն (ջերմության շարժման ուղղություն) , մարմինների լողալը հեղուկներում՝ ըստ խտության (սառույցի լողալը ջրի մակերևույթին) : Կենսաբանություն՝ Քիմիական նյութերի քայքայիչ և գրգռող ազդեցությունը մաշկի և շնչուղիների վրա , անվտանգության միջոցառումների կիրառում (առաջին օգնություն մաշկին նյութեր թափվելիս) : Մաթեմատիկա՝ Ժամանակի չափում (րոպեներով) , քանակական չափումների տվյալների գրանցում և վերլուծություն : Հայոց լեզու՝ Գիտական եզրույթների ճիշտ ձևակերպում (չափագլան, կալան, սպիրտայրոց, պարաֆին, ածխաջրածին), փորձերի արդյունքների նկարագրում և վերլուծական շարադրանք :
- Խաչվող հասկացություններ
- Օրինաչափություն՝ Ջրի եռումը և սառույցի հալումը կատարվում են խիստ որոշակի, հաստատուն ջերմաստիճանային պայմաններում (օրինակ՝ սառույցի հալումը 0°C-ում) : Պատճառ և հետևանք՝ Ջերմության հաղորդումը ջրից դեպի սառույց հանգեցնում է սառույցի հալման (պատճառ և հետևանք) : Անվտանգության կանոնների խախտումը, ինչպես սպիրտը սպիրտայրոցից դուրս թափելը, կարող է հանգեցնել հրդեհի : Էներգիա և նյութ՝ Պատրույգի միջոցով մոմի այրման ժամանակ էներգիան անջատվում է ջերմության և լույսի տեսքով : Պինդ նյութը (սառույց, պարաֆին) հալվելիս էներգիա (ջերմություն) է կլանում շրջապատից :
- Դասի խնդիրները
- Ուսումնասիրել կալանի կառուցվածքը և սովորել անվտանգ տաքացման հմտությունները : Չափել և գրանցել թորած ջրի եռման ջերմաստիճանն ու հետևել գոլորշացման ընթացքին : Համեմատել սառույցի հալման արագությունը ջրում և ժամապակու վրա [6]: Գրանցել սառնաջրի ջերմաստիճանը յուրաքանչյուր րոպե մինչև սառույցի լրիվ հալվելը: Կատարել մոմի այրման համակողմանի դիտարկում (ֆիզիկական և քիմիական երևույթների տարբերակում): Ապահովել բոլոր աշակերտների, այդ թվում՝ ԿԱՊԿ ունեցողների մասնակցությունը տարբերակված առաջադրանքների միջոցով:
- Առարկայական վերջնարդյունքներ
- Դասի ավարտին աշակերտը կկարողանա՝ **ԴԱՍԻ ՎԵՐՋՆԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐԸ (ըստ ՀՊՉ-ի):** Ք7.ՆՄԲ.ՄՆ.4 Թվարկել և գործնականում կիրառել անվտանգության հիմնական կանոնները քիմիայի լաբորատորիայում և առօրյայում։ Նույնականացնել քիմիական անվտանգության նախազգուշացնող հատուկ պիտակները (մակնշումները) և բացատրել դրանց նշանակությունը։ Ք7.ՆՄԲ.ՄՆ.6 Ճանաչել և ճիշտ օգտագործել պարզ լաբորատոր սարքերն ու սպասքը (լաբորատոր կալան, չափագլան, սպիրտայրոց, ջերմաչափ, քիմիական գդալիկ, ժամապակի)՝ հետևելով տրված փորձարարական հրահանգներին։ Ք7.ՆՄԲ.ՄՆ.1 Նկարագրել և համեմատել նյութի որոշ ֆիզիկական հատկություններ և դրանց փոփոխությունները ֆիզիկական երևույթների ընթացքում (սառույցի հալման, ջրի տաքացման, եռման և գոլորշացման փորձերի օրինակով)։ Ք7.ՆՄԲ.ՄՆ.2 Համեմատել և դասակարգել ֆիզիկական երևույթները քիմիական ռեակցիաներից՝ հիմնվելով մոմի այրման փորձի ընթացքում նկատվող հատկանիշների համակողմանի դիտարկման վրա։
- Միջին դպրոցի ՀՊՉ վերջնարդյունքներ
- **ՀՊՉ վերջնարդյունքներ:** Հ9) Կիրառի բնագիտական առարկաներից ստացված հիմնարար գիտելիքները բնության օբյեկտների նկարագրության և երևույթների բացատրության համար: Հ27) Բացատրի գիտելիքի կարևորությունը մարդկության զարգացման գործում:
**Արժեքային համակարգ / Դիրքորոշում:** Կարևորել լաբորատոր փորձերի ընթացքում անհատական պաշտպանիչ միջոցների (խալաթ, ձեռնոցներ, ակնոց, դիմակ) կիրառման անհրաժեշտությունը : Ցուցաբերել պատասխանատու վարքագիծ քիմիական սարքավորումների և նյութերի հետ աշխատելիս, գնահատել անվտանգության նախազգուշական նշանների դերը սեփական և շրջապատի անվտանգության համար : **ԴԱՍԻ ՊԱՐԱԳԱՆԵՐ ԵՎ ՆՅՈՒԹԵՐ:** Լաբորատոր կալան, սպիրտայրոց, չափագլան, հրակայուն բաժակներ, ջերմաչափեր, թորած ջուր [1]: Մոմեր, մոմակալներ, լուցկի [4]: Սառույցի խորանարդիկներ (խմբերի համար՝ 3-4 հատ), ժամապակիներ, քիմիական գդալիկներ [6, 7]: Անհատական գնահատման
Մուտք գործեք՝ ամբողջական դասապլանը տեսնելու համար
Ստեղծեք հաշիվ կամ մուտք գործեք՝ շարունակելու համար։